Autorzy: Anat Saragusti, Hamutal Gouri i Ian Joseph

5 faktów, o których warto wiedzieć

Izrael w stanie wojny – 840. dzień konfliktu w Strefie Gazy, 105. dzień zawieszenia broni ogłoszonego przez prezydenta Trumpa.

1. Prezydent Trump powołał Radę Pokoju i ogłosił plan dla Strefy Gazy

Podczas uroczystego podpisania porozumień prezydent Trump powołał Radę Pokoju, której priorytetem stał się powojenny plan odbudowy Strefy Gazy. Projekt przewiduje budowę lotniska w południowej części Strefy oraz portu morskiego. Plan zakłada również rozwój zaawansowanego transportu publicznego, budowę nowych osiedli mieszkaniowych oraz odbudowę czterech kluczowych miast: Rafah i Khan Younis na południu, a także ośrodków w centrum i samej Gazy.

Otwarcie przejścia granicznego w Rafah planowane jest na przyszły tydzień. Warto odnotować, że termin ten był już wielokrotnie przekładany – Izrael wstrzymywał decyzję, argumentując, że Hamas wciąż sprawuje faktyczną władzę, a otwarcie granicy z Egiptem umożliwi przemyt broni oraz odbudowę infrastruktury tuneli.

W ceremonii nie uczestniczyli przedstawiciele Izraela. Choć premier Netanjahu zadeklarował chęć przystąpienia do Rady Pokoju, udział Izraela nie został jeszcze zatwierdzony przez Trumpa. Tymczasem Polska, Wielka Brytania, Francja, Włochy i Szwecja ogłosiły, że nie dołączą do inicjatywy; podobną decyzję rozważają Niemcy. Kontrowersje wzbudziło zaproszenie do projektu Rosji (Putin ma wciąż rozważać propozycję) oraz aktywny udział Turcji i Kataru. Premier Netanjahu stanowczo sprzeciwia się roli tych dwóch państw w odbudowie Gazy, jednak prezydent Trump wydaje się nie ustępować w tej kwestii.

Uroczystość odbyła się w Davos podczas Światowego Forum Ekonomicznego. Należy przypomnieć, że w Strefie Gazy wciąż znajduje się ciało Rana Gvili, ostatniego izraelskiego zakładnika. Choć wydanie wszystkich przetrzymywanych (żywych i zmarłych) było warunkiem przejścia do drugiej fazy procesu pokojowego, ciało Gvili nie zostało zwrócone. Trump stwierdził jedynie: „wiemy, gdzie on jest”. Wciąż nie ustalono także, jaka jednostka miałaby przeprowadzić demilitaryzację Hamasu.

2. Tragedia w jerozolimskim żłobku – śmierć dwojga niemowląt

W jednym z nielegalnych żłobków w ortodoksyjnej dzielnicy Jerozolimy znaleziono dwoje martwych niemowląt. Siedemdziesięcioro innych dzieci z tej samej placówki trafiło do szpitali na obserwację. Ujawnione zdjęcia z wnętrza budynku są wstrząsające: skrajne przepełnienie, materace rozłożone na podłogach, a nawet w toaletach. Placówka działała bez nadzoru Ministerstwa Edukacji i jakichkolwiek licencji. Wielu rodziców przyznało, że nigdy nie weszło do środka, ufając nieposzlakowanej opinii prowadzącej ją nauczycielki.

Służby medyczne podejrzewają uduszenie z powodu braku wentylacji i upału, jednak dokładna przyczyna zgonu pozostaje nieznana. Rodziny, powołując się na religijny zakaz, odmówiły przeprowadzenia sekcji zwłok. Sprawa trafiła do sądu, co wywołało masowe protesty społeczności ultraortodoksyjnej (charedim) w Jerozolimie i Bnei Brak.

Politycy partii religijnych winą za tragedię obarczyli prokurator generalną, Gali Baharav-Miarę. Twierdzą, że jej decyzja o wstrzymaniu zasiłków dla studentów jesziw (zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego dotyczącym poboru do wojska) doprowadziła do ubóstwa, zmuszając rodziny do korzystania z tanich, nielicencjonowanych placówek.

3. Opozycja bojkotuje prace nad komisją śledczą

Członkowie opozycji zbojkotowali posiedzenie komisji konstytucyjnej Knesetu dotyczące rządowego projektu ustawy o powołaniu komisji śledczej ds. wydarzeń z 7 października. Rząd forsuje powołanie komisji o charakterze politycznym, podczas gdy rodziny ofiar i ocaleni domagają się państwowej komisji śledczej, mianowanej przez prezesa Sądu Najwyższego i posiadającej uprawnienia sądownicze.

Premier Netanjahu, dążąc do uniknięcia bezpośredniej odpowiedzialności za błędy, które doprowadziły do masakry, zaproponował model „pół na pół” (członkowie mianowani przez koalicję i opozycję). Opozycja uznała to za próbę upolitycznienia śledztwa. Mimo że sondaże wskazują na 70-procentowe poparcie społeczne dla niezależnej komisji państwowej, premier nie zmienia kursu. Podczas gdy politycy spierali się w sali obrad, w innej części Knesetu protestowały rodziny ofiar.

4. Wyburzenie siedziby UNRWA we Wschodniej Jerozolimie

Izraelskie buldożery zburzyły siedzibę UNRWA (Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim) we Wschodniej Jerozolimie. Operację wsparli na miejscu posłowie Boaz Bismuth (Likud) oraz Yulia Malinowski (Israel Beitenu). Akcja jest pokłosiem uznania UNRWA za organizację nielegalną po oskarżeniach o współpracę jej pracowników z Hamasem podczas ataku z 7 października.

UNRWA, powołana w 1948 roku, była kluczowym dostawcą pomocy humanitarnej i edukacji dla uchodźców palestyńskich. Izrael od lat zarzucał organizacji szerzenie radykalizmu w prowadzonych przez nią szkołach. Wyburzenie budynku spotkało się z ostrym potępieniem ze strony ONZ.

5. IDF w gotowości na ewentualny atak USA na Iran

Szef Sztabu IDF ogłosił, że izraelska armia jest w pełnej gotowości na wypadek amerykańskiego uderzenia na Iran. Choć ostateczna decyzja prezydenta Trumpa nie jest znana, ruchy wojsk — w tym wysłanie grup lotniskowców i lotnictwa w rejon Zatoki Perskiej — sugerują eskalację.

W Izraelu panuje niepewność. Nie jest jasne, czy Trump uprzedzi premiera Netanjahu o ataku, ani jak dotkliwa będzie irańska odpowiedź wymierzona w Izrael. Sytuację komplikuje fakt, że trwające w Iranie powstanie wydaje się być obecnie brutalnie tłumione przez tamtejszy reżim.

Cotygodniowy przegląd wiadomości z Izraela: 16 – 23 stycznia 2026 r.