Długotrwałe skupienie się Izraela na Iranie i froncie północnym odbyło się kosztem gromadzenia danych wywiadowczych i poświęcenia uwagi operacyjnej Strefie Gazy.

Po 10 miesiącach walk wielu zadaje sobie pytanie, dlaczego Hamas nie został jeszcze zniszczony, a cele wojenne Izraela nie zostały jeszcze w pełni zrealizowane.

Na początku wojny niektórzy członkowie establishmentu obronnego i rządu starali się unikać manewrów lądowych w Strefie Gazy. Podobna rada była oferowana przez amerykańskich urzędników, którzy często odwiedzali Izrael. Istniało kilka powodów tego wahania, z których głównym były wątpliwości co do zdolności sił lądowych do skutecznego działania w złożonym środowisku Gazy. Chociaż podjęcie decyzji o przeprowadzeniu manewru zajęło trochę czasu, po jej podjęciu siły izraelskie działały zdecydowanie.

Jednak z czasem dowództwo wyższego szczebla zaczęło wahać się przed użyciem siły, nakładając liczne ograniczenia na postęp sił. Wyglądało to tak, jakby postrzegali kampanię jako dużą operację specjalną, a nie serię ataków dywizyjnych, podczas których konieczne było zachowanie zasad wojny, zwłaszcza ciągłości. Skutkowało to częstymi przerwami w operacjach, zwłaszcza w Rafah, częściowo z powodu nacisków dyplomatycznych ze strony Stanów Zjednoczonych, których szczebel polityczny nie był w stanie wytrzymać. Jednak brak profesjonalnej determinacji wśród najwyższych rangą wojskowych również przyczynił się do niepotrzebnego przedłużenia konfliktu.

Innym czynnikiem przedłużającym konflikt – który wciąż jest w grze – jest kwestia pomocy humanitarnej, która ma dwa aspekty. Pierwszym z nich jest zakres pomocy docierającej do Strefy Gazy, a drugim sposób jej dystrybucji. Od samego początku Izrael stał w obliczu silnej amerykańskiej presji, by przekazywać pomoc humanitarną i paliwo do Strefy Gazy, pomimo wiedzy Waszyngtonu, że wiele z nich dotrze do Hamasu i zwiększy jego zdolność do przetrwania w tunelach Gazy. Niezdolność elity politycznej do wytrzymania tej presji podważyła jeden z kluczowych punktów nacisku Izraela w celu zapewnienia powrotu zakładników i przedłużyła wojskową i cywilną zdolność Hamasu do przetrwania.

Kontrola Hamasu nad pomocą humanitarną daje mu oddech i utrzymuje jego wpływy i władzę wśród ludności. Część pomocy jest przekierowywana na potrzeby organizacji (żywność i paliwo), podczas gdy reszta jest przez nią dystrybuowana; Hamas wykorzystuje pomoc do rekrutacji nowych agentów (dostarczając im żywność) oraz do wzmocnienia swojej kontroli nad Strefą Gazy i jej ludnością. Co więcej, pomoc nie jest dystrybuowana w sposób zgodny z celami operacyjnymi IDF, co komplikuje wysiłki mające na celu ewakuację ludności cywilnej z obszarów objętych konfliktem, takich jak północna Gaza, i utrudnia operacje wojskowe. Wahania IDF, by położyć temu kres poprzez nałożenie częściowych i tymczasowych rządów wojskowych lub przejęcie odpowiedzialności za dystrybucję pomocy, przedłużają wojnę i utrudniają IDF osiągnięcie swoich celów.

Kolejnym czynnikiem przyczyniającym się do przedłużającego się konfliktu jest kwestia zakładników. IDF działały ostrożnie przez cały czas trwania konfliktu i nadal to robią, aby uniknąć zranienia zakładników. Planowanie operacyjne manewrów naziemnych i użycie siły ognia zostały obliczone tak, aby zmniejszyć ryzyko dla nich. Ta ostrożność prawdopodobnie spowodowała utratę możliwości operacyjnych i prawdopodobnie będzie nadal wpływać na postępowanie IDF w Strefie Gazy.

Opóźnienie o około cztery miesiące było również spowodowane amerykańską i międzynarodową presją, aby unikać operacji w Rafah i korytarzu Filadelfijskim wzdłuż granicy Strefy Gazy z Egiptem. Presja ta wynikała przede wszystkim z obaw dotyczących szkód dla ludności cywilnej i działań, które mogłyby utrudnić potencjalne negocjacje w sprawie zakładników. Jednak teraz wydaje się jasne, że obawy te były w rzeczywistości wymówką dla Stanów Zjednoczonych i elementów społeczności międzynarodowej, aby narzucić Izraelowi zawieszenie broni. Stracono cenny czas, zanim IDF rozpoczęły operacje na tym obszarze w formacie akceptowalnym dla Waszyngtonu.

Przygotowanie IDF do konfliktu w Strefie Gazy było również co najmniej niewystarczające. Przejawiało się to w kilku obszarach, w tym w gromadzeniu sił. W ostatnich latach IDF zaniedbały swoje siły lądowe, zwłaszcza jednostki rezerwowe, z powodu przekonania, że wojny można wygrywać dzięki wywiadowi, zdalnej sile ognia i zaawansowanej technologii obsługiwanej przez małe jednostki.

Ta percepcja doprowadziła do przesunięcia zasobów z sił lądowych w kierunku wywiadu i precyzyjnej siły ognia. W rezultacie siły lądowe IDF zostały zredukowane, brygady pancerne rozwiązane, a zamówienia na kluczowe platformy bojowe (czołgi i APC) ograniczone. Artyleria i korpus inżynieryjny (głównie ciężki sprzęt inżynieryjny), kluczowe dla operacji naziemnych w złożonych obszarach, takich jak Gaza i Liban, również zostały zredukowane. Dziesiątki tysięcy rezerwistów zostało zwolnionych z IDF, a szkolenie tych, którzy pozostali, również zostało znacznie ograniczone.

Trzeba powiedzieć prawdę: Niektórzy wyżsi dowódcy IDF nie zdawali sobie sprawy z zagrożenia na wielu frontach, a w konsekwencji nie rozumieli, jak ważne jest utrzymanie gotowości sił lądowych, zwłaszcza w rezerwach.

Te problemy z gromadzeniem sił, w połączeniu z brakiem wystarczających sił lądowych, są jednymi z głównych przyczyn trudności w prowadzeniu jednoczesnych operacji w wielu strefach walki w Strefie Gazy. Brak cywilnego nadzoru ze strony szczebla politycznego nad gromadzeniem sił przez IDF również przyczynił się do słabej gotowości armii.

Brak gotowości w planowaniu operacyjnym pogorszył sytuację w zakresie gromadzenia sił. Było to widoczne w dwóch głównych obszarach: Po pierwsze, IDF nie doceniły zagrożenia ze strony Hamasu, w szczególności jego podziemnej infrastruktury i sieci tuneli. Drugim (bezpośrednio wynikającym z pierwszego) był brak planów operacyjnych dla scenariusza takiego jak ten rozgrywający się w Strefie Gazy – pełnej okupacji Strefy Gazy i zniszczenia Hamasu.

Przez lata Gaza była uważana za drugorzędną arenę, a sztab generalny koncentrował się głównie na froncie północnym i Iranie kosztem gromadzenia danych wywiadowczych, planowania operacyjnego i uwagi poświęconej Gazie. W rezultacie IDF musiały starać się sformułować zaktualizowane koncepcje operacyjne i wdrożyć je podczas walki. To zaniedbanie miało bezpośredni wpływ na czas trwania konfliktu.

Wreszcie, podczas gdy przedłużanie się konfliktu w Strefie Gazy jest wynikiem wielu czynników, niechęć IDF do przejęcia dystrybucji pomocy humanitarnej, zgodnie z wymogami prawa międzynarodowego, jest obecnie głównym powodem uniemożliwiającym całkowite zniszczenie zdolności wojskowych i rządowych Hamasu. Znaczną odpowiedzialność za to ponosi sfera polityczna, ze względu na jej niezdolność lub niechęć do konfrontacji z wojskiem i zmuszenia go do podjęcia niezbędnych kroków w sferze cywilnej. Przyczyniły się do tego również inne czynniki, które zostały szczegółowo opisane w artykule. Zajęcie się tymi kwestiami w sferze cywilnej ma zasadnicze znaczenie dla dokończenia niszczenia zdolności wojskowych i rządowych Hamasu.

Dlaczego zniszczenie Hamasu trwa tak długo?