„Izrael musi położyć na stole własną opcję militarną” wobec Iranu
Po pierwszej rundzie rozmów nuklearnych między Stanami Zjednoczonymi a Iranem izraelscy obserwatorzy ostrzegają przed niebezpieczeństwami związanymi z otwartymi negocjacjami.
Rozmowy nuklearne między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, które rozpoczęły się w Omanie w sobotę, wywołały pytania o ryzyko wykorzystania przez Teheran ścieżki dyplomatycznej w celu uzyskania czasu i legitymacji dla swojego programu nuklearnego.
Według doniesień międzynarodowych mediów, pierwsza runda pośrednich rozmów między wysłannikiem USA Stevem Witkoffem a irańskim ministrem spraw zagranicznych Abbasem Araghchim, w których pośredniczył minister spraw zagranicznych Omanu Badr Albusaidi, zakończyła się w Omanie po nieco ponad dwóch i pół godzinach. Kolejna runda rozmów ma odbyć się w Omanie 19 kwietnia.
Według raportu The Wall Street Journal z 12 kwietnia, żądania Iranu obejmują szybkie złagodzenie sankcji, dostęp do miliardów zamrożonych aktywów oraz zakończenie presji USA na chińskich nabywców ropy naftowej. W zamian Iran może zaoferować ograniczenie wzbogacania uranu do 3,67%, ale jest mało prawdopodobne, aby odwrócił istniejący postęp nuklearny.
Pułkownik (rez.) dr Eran Lerman, wiceprezes Jerozolimskiego Instytutu Strategii i Bezpieczeństwa, powiedział JNS w ostatnich dniach, że w jego ocenie „przynajmniej w umyśle Trumpa i w mandacie [specjalnego wysłannika Stanów Zjednoczonych na Bliski Wschód Steve’a] Witkoffa jest jasne, że ruch [negocjacje] musi zablokować drogę Iranu do broni jądrowej, aby nie powtórzył się koszmar Korei Północnej”.
Irański wybuch nuklearny załamałby regionalny i globalny porządek oraz Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, ostrzegł Lerman, dodając, że zapobieganie temu musi nastąpić „w ograniczonym czasie”.
Lerman, były zastępca dyrektora ds. polityki zagranicznej i spraw międzynarodowych w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego w Kancelarii Premiera Izraela oraz były oficer wywiadu wojskowego Sił Obronnych Izraela, stwierdził: „Jeśli Witkoff zostanie wciągnięty w otwarte negocjacje w sprawie przyszłości, którym towarzyszyć będą manipulacje Kataru i Omanu oraz wszelkie możliwe irańskie sztuczki, wejdziemy w niebezpieczną przestrzeń. Dlatego Izrael musi położyć na stole własną opcję militarną”.
Profesor Eitan Gilboa, ekspert ds. stosunków USA-Izrael i starszy pracownik Centrum Studiów Strategicznych Begina Sadata na Uniwersytecie Bar-Ilan, stwierdził podczas telekonferencji zorganizowanej 7 kwietnia przez Jerozolimski Klub Prasowy, że „za każdym razem, gdy premier Netanjahu spotyka się z prezydentem Trumpem, pojawia się jakaś niespodzianka”, odnosząc się do ogłoszenia przez Trumpa w Gabinecie Owalnym o bezpośrednich rozmowach z Iranem, podczas których Netanjahu siedział obok niego w zeszłym tygodniu.
Gilboa wyjaśnił, że rozmowy irańsko-amerykańskie są sprzeczne z długoletnim izraelskim stanowiskiem strategicznym. „Netanjahu nie wierzy w negocjacje. Nie wierzy, że przyniosą one porozumienie. A jeśli dojdzie do porozumienia, Iran go nie wdroży”.
Kontynuował: „Netanjahu opowiada się za akcją militarną, najlepiej tylko przez Stany Zjednoczone lub przez Stany Zjednoczone wraz z Izraelem. Tak więc w tej chwili ta opcja militarna zniknęła. Nie ma jej w planach. Dopóki negocjacje z Iranem będą prowadzone, nie ma opcji militarnej”.
Gilboa ostrzegł przed strategią Teheranu mającą na celu przedłużenie dyplomacji przy jednoczesnym unikaniu znaczących ograniczeń.
„Iran jest znany z niekończącego się wykorzystywania negocjacji w celu uniknięcia jakichkolwiek ograniczeń dotyczących jego programu nuklearnego” – stwierdził.
Podkreślił trzy kluczowe pytania: Jak długo będą trwały rozmowy? Czy Stany Zjednoczone dążą do całkowitego demontażu programu nuklearnego? I czy jakiekolwiek porozumienie obejmowałoby również irańskie zagrożenie rakietami balistycznymi?
„Jeśli negocjacje nie zakończą się sukcesem, co zamierzacie [USA] z tym zrobić?” zapytał Gilboa.
Jacob Nagel, były pełniący obowiązki doradcy Netanjahu ds. bezpieczeństwa narodowego i były szef izraelskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, stwierdził podczas podcastu opublikowanego 4 kwietnia przez waszyngtońską Fundację Obrony Demokracji, że postępy Teheranu w dziedzinie broni jądrowej osiągnęły niebezpieczny etap. „Iran jest o kilka dni od wyprodukowania co najmniej jednej bomby jądrowej z uranu nadającego się do produkcji broni atomowej, [lub] wielu bomb jądrowych z uranu nadającego się do produkcji broni atomowej w ciągu kilku tygodni” – stwierdził Nagel. „Mają duże możliwości”.
Nagel podkreślił, że obecne poziomy wzbogacania uranu w Iranie zmieniły charakter zagrożenia. „Irańczycy posiadają obecnie prawie 280 kilogramów 60% wzbogaconego uranu. … To od 98 do 99% czasu potrzebnego do wyprodukowania 93% wzbogaconego uranu, który jest potrzebny do produkcji broni” – wyjaśnił. „Oni naprawdę już tam są. Mają materiał rozszczepialny. Potrzebują dwóch, trzech tygodni”.
Dodał: „Niektórzy ludzie stwierdzili, że Iran rozszerzył swój program nuklearny, ponieważ prezydent Trump wycofał się z JCPOA. Myślę, że jedną z najważniejszych prac wykonanych przez FDD jest pokazanie, że dążenie do… bomby lub dokonywanie największych naruszeń rozpoczęło się dopiero po wyborze prezydenta Bidena, a nie po wycofaniu się prezydenta Trumpa”.
Nagel opisał archiwum nuklearne przejęte przez Mossad z Teheranu w styczniu 2018 r. jako wyraźny dowód prawdziwych intencji Iranu. „Było tam polecenie zbudowania pięciu głowic, każda o mocy 10 kiloton. To jest coś, co znaleźliśmy w archiwum” – przypomniał. „Zachowali wszystkie materiały. Nie dla historii, zachowali je dla punktu, który chcieliby kontynuować”.
Według Nagela, Waszyngton musi wyznaczyć czerwone linie przed negocjacjami. „Jedynym sposobem, jeśli naprawdę chcesz powstrzymać Iran przed programem nuklearnym, przynajmniej na razie, jest postawienie warunku wstępnego tym negocjacjom… wycofanie się. Wróćcie do sytuacji z 2009 roku”.
Warunki te powinny obejmować zniszczenie irańskich zakładów wzbogacania uranu, usunięcie wzbogaconego uranu i zamknięcie działań zbrojeniowych, w tym programów rakiet balistycznych, stwierdził Nagel.
Wydał bezpośrednie ostrzeżenie dotyczące obecnych rozmów: „Najbardziej niebezpiecznym punktem jest zawarcie złej umowy, którą prezydent Trump ogłosi jako dobrą umowę. W momencie rozpoczęcia tych negocjacji Izrael nie będzie mógł robić tego, czego potrzebujemy przeciwko Iranowi”.
W uwagach skierowanych do swojego gabinetu, opublikowanych przez Walla News 9 kwietnia, Netanjahu stwierdził, że Izrael wiedział z wyprzedzeniem o rozmowach między Stanami Zjednoczonymi a Iranem w sprawie programu nuklearnego.
Netanjahu powiedział ministrom, że poprosił Trumpa o nałożenie limitu czasowego na negocjacje z Teheranem. Powiedział również gabinetowi, że Izrael jest w pełni skoordynowany z amerykańską administracją w tych sprawach.
„Bardzo wykonalny rodzaj misji
Gen. Charles „Chuck” Wald, USAF (w stanie spoczynku), Distinguished Fellow w waszyngtońskim Żydowskim Instytucie Bezpieczeństwa Narodowego Ameryki i były zastępca dowódcy Dowództwa Wojsk Lądowych USA w Europie, stwierdził podczas webinarium JINSA, które odbyło się w zeszłym tygodniu, że postawa wojskowa USA jest solidna i gotowa.
„W Diego Garcia znajduje się sześć B2” – zauważył Wald. „To bardzo wykonalny rodzaj misji”, dodając, że uderzenie na Iran z Diego Garcia byłoby »około 16-godzinną misją w obie strony«.
„A potem będą też inne zasoby, KC46 [tankowce], które zostaną tam rozmieszczone … zasoby kosmiczne … wiele zasobów wywiadowczych. Będzie tam wiele zasobów typu dronów oraz wiele naziemnych i powietrznych pocisków manewrujących”.
Oszacował, że 5000-funtowe bomby burzące bunkry i inne bomby są gotowe do użycia. Wald stwierdził, że po rozpoczęciu takiego ataku „musisz zająć się ich [Iranu] potencjałem nuklearnym i ich [Iranu] zdolnością do ponownego rozszerzenia swojej misji na Izrael za pomocą pocisków rakietowych”.
Dodał: „Nie możemy traktować Irańczyków tak, jak byśmy sobie tego życzyli. Musimy traktować ich takimi, jakimi są. Mam bardzo małą wiarę w to, że negocjacje przyniosą skutek i mam naprawdę duże prawdopodobieństwo, że będziemy musieli zrobić coś militarnie”.
Kategorie: Uncategorized
