Przyslala Kasia

Leon Weintraub uciekł z nazistowskiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau dzięki podjętej w ostatniej chwili decyzji. Dziś, jako świadek historii, ostrzega uczniów przed prawicowym ekstremizmem. 1 stycznia obchodzi swoje 100. urodziny.

Autor: Norbert Demuth,

Jest jednym z ostatnich ocalałych z Holokaustu, jednym z ostatnich świadków historii. 1 stycznia Leon Weintraub kończy 100 lat. Przeżył niewyobrażalne okrucieństwa, ale mimo to zachował poczucie humoru aż do późnej starości, sam określając się mianem „niepoprawnego optymisty”.

Zapytany, co oznaczają dla niego zbliżające się setne urodziny, śmieje się i mówi: „Mogę znów zacząć od zera”. Często w swoim życiu zostawiał wszystko za sobą i zaczynał od nowa. „Od narodu żydowskiego odziedziczyłem 2000 lat doświadczeń w zakresie umiejętności przetrwania” – powiedział lekarz mieszkający obecnie w Sztokholmie w wywiadzie dla Katolickiej Agencji Informacyjnej (KNA) w Stuttgarcie.

Weintraub urodził się w 1926 roku w żydowskiej rodzinie w Łodzi. Do wybuchu wojny w 1939 roku ukończył sześć klas szkoły powszechnej. Jego ojciec zmarł, gdy Leon miał zaledwie rok. Zimą 1939 roku musiał wraz z matką i siostrami przenieść się do łódzkiego getta (Litzmannstadt Ghetto), a w 1944 roku zostali deportowani do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau, gdzie został oddzielony od bliskich.

Leon Weintraub miał wówczas 18 lat. Wspomina: „Nie wiedzieliśmy, że zabierają nas do Auschwitz. Nigdy nie powiedziano nam kiedy, dlaczego i dokąd nas wywożą. Ale zauważyłem coś: budynek z wysokimi kominami, z których nieustannie wydobywał się czarny, ciężki dym o zapachu spalonego mięsa, który przenikał wszystko”.

Nienawiść? Wykreślona ze słownika!

Weintraubowi udało się uciec z Auschwitz – jak sam twierdzi – dzięki spontanicznej decyzji podjętej w ostatniej chwili. Niezauważony przez strażników, dołączył do transportu więźniów roboczych zmierzających do obozu Gross-Rosen i w ten sposób uniknął śmierci w komorach gazowych. Następnie trafił do obozów Flossenbürg oraz Natzweiler-Struthof. Został wyzwolony przez wojska francuskie w pobliżu Donaueschingen na krótko przed końcem II wojny światowej.

Czy czuje nienawiść do sprawców? „Wykreśliłem to słowo ze swojego słownika” – mówi. Nie może jednak wybaczyć nazistom ich zbrodni, które nazywa „unikalnymi w historii świata”. To dla niego nie do pomyślenia.

Po wojnie Weintraub studiował medycynę w Getyndze. W 1950 roku powrócił do Polski i pracował jako ginekolog w warszawskiej klinice. W 1969 roku, w wyniku fali antysemityzmu w Polsce, stracił pracę jako ordynator. W rezultacie wyemigrował z rodziną do Szwecji. Obecnie mieszka z żoną Evamarią w Sztokholmie. Na jego setne urodziny zaplanowano wielką uroczystość z udziałem około 120 gości. W 2022 roku ukazała się jego książka „Pojednanie ze złem. Historia dalszego życia” (oryg. Die Versöhnung mit dem Bösen. Geschichte eines Weiterlebens).

„Zaczyna się od niechęci, a kończy w komorze gazowej”

Czy to, czego doświadczył w czasach nazistowskich, jest dla niego przeszłością czy teraźniejszością? „To smutne, ale staje się coraz bardziej teraźniejsze” – przyznaje Weintraub, wskazując na aktywność prawicowych radykałów. Pogarda dla innych i uzurpowanie sobie prawa do decydowania o ich życiu to według niego droga prowadząca prosto do komory gazowej. „Ci ludzie o tym zapomnieli” – dodaje.

W ciągu ostatnich dziesięcioleci Weintraub wygłosił setki wykładów w szkołach i miejscach pamięci w Niemczech, Polsce i USA. Jak sam mówi, ma już zarezerwowany terminarz do września 2026 roku. „To, że nadal mogę opowiadać o tej ciemnej plamie w historii świata – dwunastu latach tak zwanego Tysiąclecia Rzeszy – daje mi wielką satysfakcję i motywację”.

Podkreśla, że niewiele wydarzeń historycznych zostało udokumentowanych tak szczegółowo i wszechstronnie – zarówno przez ocalałych, wyzwolicieli, jak i samych sprawców. „To nie jest fałsz!” – zaznacza stanowczo.

Weintraub jest pewien swego dziedzictwa: „Osiągnąłem coś. Pozostawiłem po sobie ślad. Jestem przekonany, że ci, którzy mnie słuchali, nie będą głosować na skrajną prawicę. Wiedzą już, że chorobliwy nacjonalizm, który poniża innych, jest nieludzki”.

Jako zagrożenie dla pamięci o Holokauście postrzega generowane przez sztuczną inteligencję, fałszywe zdjęcia z obozów koncentracyjnych krążące w mediach społecznościowych. Widzi jednak także pozytywne strony nowej technologii: „Już dwukrotnie tworzono hologramy z moim udziałem. Dzięki temu nawet za 30 lat będzie można usiąść naprzeciwko mnie i zapytać, jak było naprawdę”.

Ocalały z Holokaustu Leon Weintraub kończy 100 lat

Zyczenie skladac na adres leonweintraub95@gmail.com