Autor: Hamutal Gouri

1. Izrael i USA w stanie wojny z Iranem

Izrael znajduje się w nowej rzeczywistości militarnej. Po 147 dniach „zawieszenia broni Trumpa”, od sześciu dni trwa otwarta wojna Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem. W ubiegłą sobotę siły obu państw przeprowadziły bezprecedensowy, wspólny nalot na strategiczne cele irańskie.

W odwecie Teheran wystrzelił dziesiątki rakiet balistycznych. Choć większość została przechwycona, niektóre przedarły się przez systemy obrony:

• Tel Awiw: Rakieta uderzyła w dzielnicę mieszkaniową, zabijając 32-letnią opiekunkę z Filipin i raniąc 27 osób.
• Beit Shemesh: Pocisk trafił w schron, co doprowadziło do śmierci dziewięciu osób, w tym troje rodzeństwa. Trwa analiza, jak doszło do zniszczenia struktury obronnej.

Do ataku dołączył libański Hezbollah, ostrzeliwując północ kraju oraz centrum przy użyciu rakiet i trudnych do wykrycia dronów bojowych. Izrael odpowiedział szeroko zakrojonymi nalotami na Liban, w tym na Bejrut. Przełomowym momentem operacji był amerykański atak, w którym zginął ajatollah Chamenei oraz grupa wysokich rangą dowódców i polityków. Premier Netanjahu zadeklarował, że celem jest obalenie irańskiego reżimu. Wojna zbiera jednak krwawe żniwo – w Iranie pocisk uderzył w szkołę dla dziewcząt, zabijając około 150 uczennic. W konflikt angażują się pośrednio inne kraje regionu, m.in. Arabia Saudyjska i ZEA.

2. Kulisy sojuszu Netanjahu i Trumpa

Atak na Iran był wynikiem tajnej koordynacji między premierem Izraela a prezydentem USA. Analitycy spierają się, kto był inicjatorem działań. Według śledztwa New York Times, Netanjahu od grudnia wywierał silną presję na Trumpa, argumentując, że Iran stanowi egzystencjalne zagrożenie. Krytycy premiera sugerują, że eskalacja ma mu pomóc w nadchodzących wyborach. Prezydent Trump ucina te spekulacje, twierdząc, że decyzja była suwerennym wyborem USA, mającym na celu likwidację potencjału nuklearnego Iranu. Operacja ma potrwać około czterech tygodni i doprowadzić do zmiany reżimu przy wsparciu zbuntowanego narodu irańskiego.

3. Gospodarka w cieniu rakiet

Wojna generuje gigantyczne koszty. Ministerstwo Finansów szacuje, że obostrzenia „poziomu czerwonego” kosztują państwo 9,4 mld szekli tygodniowo. Paraliż wynika głównie z zamknięcia szkół i przedszkoli, co zmusiło setki tysięcy rodziców do rezygnacji z pracy. Podczas gdy sektor wysokich technologii radzi sobie dzięki pracy zdalnej, budownictwo i turystyka całkowicie stanęły.

Minister Bezalel Smotrich przyznał, że deficyt znacznie przekroczy planowane 3,9% PKB. Priorytetem budżetu na 2026 rok stała się obronność (112 mld szekli). Równolegle uruchomiono szybkie ścieżki odszkodowań dla obywateli, których domy zostały zniszczone w Tel Awiwie i Beit Shemesh, oraz program kwaterowania poszkodowanych w hotelach.

4. Paraliż lotnictwa i repatriacja obywateli

Izraelska przestrzeń powietrzna pozostaje niemal zamknięta. Lotnisko Ben Guriona obsługuje zaledwie jeden lot na godzinę, koncentrując się na powrotach 150 tysięcy Izraelczyków uwięzionych za granicą. Większość międzynarodowych linii lotniczych wstrzymała rejsy co najmniej do 7 marca. Ciężar repatriacji przejął El Al, organizując loty ratunkowe z głównych węzłów takich jak Ateny, Larnaka i Dubaj. Część podróżnych korzysta z tras alternatywnych przez Egipt (Taba) i Jordanię (Akaba), skąd wjeżdżają do kraju drogą lądową.

5. Purim w schronach

Tegoroczne święto Purim, ze względu na zakaz zgromadzeń, przeniosło się do podziemi. Zamiast hucznych parad, Izraelczycy czytali Księgę Estery w schronach i na parkingach podziemnych. W Tel Awiwie centrum uroczystości stał się parking pod Dizengoff Center.

Gminy zadbały o najmłodszych, wysyłając do schronów klaunów i muzyków. Po ulicach krążyły „ciężarówki radości”, pozwalając dzieciom na wspólną zabawę z balkonów. Wielu podkreślało symbolizm tegorocznego święta – historia Purim opowiada o ocaleniu Żydów przed zagładą w starożytnej Persji, czyli dzisiejszym Iranie. Mimo zagrożenia, pedagodzy uznali te obchody za niezbędny „tlen emocjonalny” dla straumatyzowanego społeczeństwa.

Cotygodniowy przegląd wiadomości z Izraela: 6 marca 2026 r.