Podczas gdy Zjednoczone Emiraty Arabskie wyeliminowały ze swoich programów nauczania, kazań w meczetach i oficjalnych mediów wszelkie elementy antyżydowskie i antyizraelskie, zastępując je narracją prożydowską i proizraelską, Katar konsekwentnie utrzymuje przekaz wymierzony w „niewiernych”, chrześcijan oraz żydów. Programy te są ściśle skorelowane z treścią piątkowych kazań oraz linią mediów państwowych.

W związku z powyższym nasuwają się kluczowe pytania:

• Czy światopogląd i postępowanie Kataru są zgodne z wartościami i interesami Stanów Zjednoczonych?
• Czy polityka tego państwa wspiera wysiłki USA na rzecz zakończenia terroryzmu i minimalizacji konfliktów zbrojnych?
• Czy obecna postawa Kataru pozwala uznać go za uczciwego pośrednika w regionie?
• Czy kraj ten jest realnym partnerem w obronie zachodnich demokracji w obliczu zagrożenia ze strony sunnickiego i szyickiego terroryzmu islamskiego?

Rozdźwięk między dyplomacją a edukacją

Niekonsekwentne deklaracje dyplomatyczne Kataru (słowa) pozostają w sprzeczności z niezmiennym programem nauczania w tamtejszych szkołach (czyny). To właśnie edukacja najtrafniej odzwierciedla autentyczny światopogląd, wartości i wizję państwa. Kształtuje ona umysły rządzącej mniejszości (10–15% populacji) i podlega pełnej kontroli emira, szejka Tamima bin Hamada Al Thaniego, sprawującego władzę nad krajem, w którym 85–90% ludności stanowią pracownicy zagraniczni.

Raport Impact-se i Departamentu Stanu USA

Przegląd katarskiego programu nauczania na lata 2025–2026, przeprowadzony w lutym 2026 r. przez organizację Impact-se, dokumentuje obecność narracji antysemickich, nietolerancji religijnej wobec niemuzułmanów oraz legitymizację brutalnego dżihadu. Dowodzi to braku istotnych reform od roku szkolnego 2021–2022.

Już w lipcu 2024 r. Departament Stanu USA w rocznym raporcie dotyczącym wolności religijnej krytykował Katar za treści antysemickie w podręcznikach. Mimo to, te same materiały zostały ponownie wydrukowane i są wykorzystywane w bieżącym cyklu edukacyjnym.

Kluczowe założenia programowe

• Stosunek do niemuzułmanów: Brak szacunku przejawia się w stosowaniu terminologii takiej jak „niewierni” czy „poganie”. Państwa zachodnie, w tym USA i kraje europejskie, przedstawiane są z dużą dozą podejrzliwości.
• Antysemityzm: Żydzi portretowani są jako osoby materialistyczne, podstępne i wrogie islamowi. Przypisuje się im cyniczne manipulowanie sprawami światowymi, jednocześnie negując ich historyczne związki z ziemią Izraela oraz prawo do samostanowienia.
• Gloryfikacja przemocy: W podręcznikach dominują radykalne interpretacje dżihadu. Pochwalane jest wychowywanie dzieci „w duchu miłości do dżihadu”, a uczniowie są utwierdzani w przekonaniu, że śmierć w walce za islam jest nagradzana wejściem do raju.
• Kwestia Izraela: Powstanie Izraela definiuje się wyłącznie jako okupację, a państwo to jest usuwane z map. Normalizacja stosunków dyplomatycznych jest potępiana, a teksty literackie zachęcają do walki zbrojnej z „syjonistycznym wrogiem”.

Przykłady z podręczników (2025–2026):

• Klasa 11 (Edukacja Islamska): Chrześcijaństwo i judaizm są opisane jako religie „zepsute”, do których wprowadzono elementy politeistyczne.
• Klasa 8 (Edukacja Islamska): Przedstawia się wizję pośmiertną, w której muzułmanie trafiają do nieba, a „niewierni” są skazani na cierpienie w piekle.
• Klasa 10 (Edukacja Islamska): Oskarża Żydów o nieprzestrzeganie Tory i nakazuje uczniom unikanie „upodabniania się do nich”.
• Klasa 6 (Edukacja Islamska): Podręcznik uczy, że miarą „dobrej muzułmanki” jest wychowanie dzieci gotowych do poświęcenia życia (męczeństwa) w ramach brutalnego dżihadu.

Podsumowanie

Warunkiem koniecznym do tego, aby Katar mógł odgrywać konstruktywną rolę w promowaniu pokoju i zwalczaniu terroryzmu, jest gruntowna restrukturyzacja kultury politycznej tego kraju. Pierwszym i niezbędnym krokiem w tym procesie musi być całkowite wyeliminowanie z programu nauczania treści opartych na nienawiści i pochwale przemocy.

Analiza polityki edukacyjnej Kataru w kontekście relacji międzynarodowych