„Szafa grająca! Żydowskie stulecie na szelaku i winylu”

 Przyslala Rimma Kaul


Wystawa w Muzeum POLIN

Internet zmienił świat? Bez wątpienia. Ale wcześniej rewolucję w globalnej kulturze wywołało wynalezienie gramofonu. Dzięki płytom z winylu i szelaku muzyka docierała do masowego odbiorcy, przekraczając granice krajów i kontynentów. Wystawa „Szafa grająca! Żydowskie stulecie na szelaku i winylu” opowiada o historii fonografii oraz muzyki popularnej w XX w. i pokazuje duży udział, jaki mieli w niej żydowscy producenci, kompozytorzy i artyści.

Na wystawie można posłuchać muzyki kantoralnej, która dzięki gramofonowi upowszechniła się w domach żydowskiej klasy średniej, piosenek teatru jidysz, znanych na całym świecie popularnych piosenek z filmów, rewii i musicali, jazzu, folku i mocnych kawałków punkowych buntowników. Te utwory nie zawsze były żydowskie (często żydowskie nie były wcale), ale stanowiły odzwierciedlenie żydowskiego doświadczenia w XX wieku, na które składało się m.in. zaangażowanie w różnorodne ruchy artystyczne i polityczne, emancypacja i asymilacja, wreszcie – trauma wojny i Zagłady.  Z drugiej strony, w płytowych zapisach widać także starania o podtrzymanie pamięci i żydowskiej tradycji, nieraz w formie śmiałych muzycznych eksperymentów.

Na wystawie, oprócz nagrań, wywiadów i oryginalnych płyt, zaprezentowane będą też fonografy i gramofony pozyskane od lokalnych kolekcjonerów. Atrakcją będzie również specjalnie skonstruowana szafa grająca, w której można posłuchać utworów tematycznie związanych z wystawą. Zobaczymy płyty i usłyszymy nagrania m.in. słynnego „Skrzypka na dachu”, tanga i fokstroty w wykonaniu orkiestry Jerzego Petersburskiego i Artura Golda, popularne filmowe przeboje autorstwa Henryka Warsa, w wykonaniu takich gwiazd jak Zula Pogorzelska, czy Mieczysław Fogg. Do tego utwory Boba Dylana, Lou Reeda, czy The Ramones, polski bigbit w wykonaniu Śliwek i Następców Tronów, nowoczesne interpretacje muzyki klezmerskiej w wykonaniu The Klezmatics, Kroke i niesamowita Barbara Streisand!

Oprócz twórców na wystawie przedstawiamy również odbiorców muzyki – o piosenkach, które odegrały ważną rolę w ich życiu, opowiadają osoby osobiście i zawodowo związane z kulturą żydowską.  Ich wypowiedzi to nie tylko opowieści o muzyce, ale również o doświadczeniu bycia Żydem w XX wieku.

Pierwotna wersja wystawy została przygotowana przez Muzeum Żydowskie w Hohenems w 2014 roku (oryginalny tytuł: Jukebox. Jewkbox! A Jewish Century on Shellac&Vinyl), następnie  była prezentowana w Muzeum Żydowskim w Monachium i w Muzeum Żydowskim w Londynie.

Wiecej

TUTAJ

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: