Żyd, wieczny Polak

Podwójna tożsamość to problem, z którym żyje każdy Polak pochodzenia żydowskiego, a zwłaszcza piszący po polsku twórca – mówił przed laty w POLITYCE Arnold Mostowicz.

Przyslala Rimma Kaul ktora dodaje

Artykul nie nowy ale porusza temat ciagle aktualny,no I w 2001 raczej rzadko kto mial kompa….


 

Artykuł ukazał się w tygodniku POLITYKA w kwietniu 2001 r. Arnold Mostowicz zmarł 3 lutego 2002 r.

– Istnieje coś takiego jak polsko-żydowska wyjątkowość, która sprawia, że odpowiedź na pytanie: kim jestem, w różnych momentach historii brzmi inaczej – mówi Arnold Mostowicz, lekarz łódzkiego getta, dziennikarz, pisarz nazywany polskim Dänikenem, a dziś prezes Stowarzyszenia Żydów-Kombatantów. Wojna wybuchała dla niego dwa razy: bo Hitler wypowiedział ją Polsce, bo wypowiedział ją Żydom. Polska na przemian to akceptowała jego patriotyzm, to wypominała obcość.

– Ta podwójna tożsamość to problem, z którym żyje każdy Polak pochodzenia żydowskiego, a zwłaszcza piszący po polsku twórca – mówi Arnold Mostowicz. – Tego nie ma nigdzie indziej na świecie. Proust nie zastanawiał się, czy jest Żydem, czy Francuzem. Zmagał się z tym Tuwim, który całe życie uważał się za Polaka, pisywał nawet antysemickie wierszyki, by w czasie okupacji stworzyć apel: My, Żydzi polscy. Albo Artur Szyk, miniaturzysta i ilustrator związany ze środowiskiem Piłsudskiego. Na wieść, że we Lwowie legioniści dokonali pogromu Żydów, zrezygnował z polskiego obywatelstwa, by przyjąć je na powrót, gdy bolszewicy w 1920 r. napadli na Polskę. Ja ani na chwilę nie przestałem czuć się Polakiem, a jednocześnie nigdy nie negowałem swojego pochodzenia. Może czasem zbyt słabo je podkreślałem.

Arnold Mostowicz urodził się w Łodzi w 1914 r. Rodzina jego ojca pochodziła z Krośniewic pod Kutnem, ze środowiska chasydów. Dziadek całe życie studiował Talmud. Rodzinę utrzymywała babcia prowadząc mały kramik z warzywami. Ojciec Mostowicza, najmłodszy z ośmiorga rodzeństwa, jak wielu ze swojego pokolenia próbował wyrwać się z ciasnego świata sztetl – małych, biednych żydowskich miasteczek nasiąkniętych religijną ortodoksją. Do Łodzi – ówczesnej ziemi obiecanej – poszedł pieszo. Zaczynał jako chłopiec na posyłki u znanego łódzkiego kupca Zachariasza Warszawskiego. Potem awansował na subiekta. Jak bohater pozytywistycznej nowelki, mieszkając na zapleczu magazynu uczył się nocami, by zdać rosyjską maturę jako ekstern. Wyjechał do Warszawy studiować prawo. Tam trafił do kręgu literackiego skupionego wokół Pereca, zaangażował się w teatr, pisał, grał, reżyserował. Jeździł po Polsce ze znanym pisarzem Szolemem Alejchemem, recytując jego utwory na spotkaniach autorskich. Wrócił do Łodzi wyswatany z córką bogatego felczera. Żeby utrzymać rodzinę, założył sklep z manufakturą, ale że nie miał serca do handlu, po kilku latach zrobił plajtę. Wrócił na posadę, a cały wolny czas poświęcał teatrowi.

Dlaczego wróciłem?

Calosc TUTAJ

 

One Response to “Żyd, wieczny Polak”

  1. Marysia.K. 20/12/2018 at 22:56

    A czy Zyd jest zawsze Francuzem,,…
    a czy wiecznym Niemcem?
    A moze tez wiecznym Egipcjanem ?
    Hm…Ta Polska I Zydzi to jak Sol I Pieprz
    rozni a jakze tworza trudna bez siebie
    kombinacje kulturalna.
    ………………………………………….
    …………………………………………Hmmm

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: