Uncategorized

Zanim stał się Przytyk. Ruch narodowy a geneza zajść antyżydowskich w wojewódzkie kieleckim w latach 1931–1935

Kamil Kijek

Uniwersytet Wrocławski

Artykuł powstał na podstawie badań sfinansowanych przez Narodowy Program Rozwoju Humanistyki w ramach projektu badawczego „Pogromy. Kolektywna przemoc antyżydowska na ziemiach polskich w XIX i XX wieku. Historia. Pamięć. Tożsamość”, nr. rej. 12H 12 0140 81.

Dziękuję dr Natalii Aleksiun i dr. Michałowi Trębaczowi za lekturę i krytyczne uwagi do tekstu.



Streszczenie

Artykuł jest przeglądem przyczyn przemocy antyżydowskiej, która przetoczyła się przez prowincjonalne miasta i wsie centralnej Polski (w województwie kieleckim) w latach 1935–1937 i obejmowała znany pogrom w Przytyku w 1936 r. Autor na podstawie analizy aktywności politycznej Stronnictwa Narodowego i jego radykalnego skrzydła „młodych” w latach 1931–1935 pokazuje ich rolę we wprowadzaniu na polskiej wsi specy icznej kultury politycznej, zawierającej przemoc antyżydowską, radykalny nowoczesny antysemityzm, faszyzm i militaryzm; wszystko to stało się kluczowym kontekstem wydarzeń, do których doszło w następnych latach.

Wstęp

Historykom i opinii publicznej znanych jest kilka głośnych wypadków pogromów bądź aktów zbiorowej przemocy antyżydowskiej, które przetoczyły się przez Polskę w latach 1935–19371. Kilku z nich, jak tych w Odrzywole (między 20 a 27 listopada 1935 r.), Przytyku (9 marca 1936 r.) czy Częstochowie (między 19 a 21 czerwca 1937 r.), dokonano w ówczesnych granicach województwa kieleckiego. Najczęściej przywoływaną i uznawaną za najważniejszą bezpośrednią przyczyną tych zajść jest wielki kryzys, który szczególnie silnie dotknął polską wieś. Miał się on nałożyć na tradycyjne antagonizmy chrześcijańsko-żydowskie. Antysemicka agitacja uprawiana w tym okresie pojawia się w miarodajnych studiach tego problemu jedynie jako jeden z kontekstów lub wtórny czynnik wybuchu fali antyżydowskiej przemocy. W literaturze przedmiotu za kluczowy element tego rodzaju agitacji na polskiej prowincji w pierwszej połowie lat trzydziestych uznaje się zazwyczaj bojkot ekonomiczny handlu żydowskiego.


Calosc ponizej

Zanim_stal_sie_Przytyk_

Kategorie: Uncategorized

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.