Powojenne polskie siatki wywiadowcze

.

Patryk Pieskot


Historię komunistycznego kontrwywiadu w Polsce zapoczątkowało utworzenie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, który formalnie powołano ustawą Krajowej Rady Narodowej z 21 lipca 1944 r., a naprawdę powstał on dzień wcześniej w Moskwie.

Jednym z trzynastu nowo utworzonych resortów PKWN był Resort Bezpieczeństwa Publicznego. Co charakterystyczne, wśród pierwszych trzech jednostek RBP znalazły się Kontrwywiad, Wydział Personalny i Sekretariat . Nie doszło tym samym do planowanego jeszcze od 1943 r. podziału na wywiad i kontrwywiad, a całość pracy operacyjnej skupiła się w tej pierwszej jednostce. Na czele Kontrwywiadu stanął Władysław Dominik (działacz KPP), a od września 1944 r. – Roman Romkowski (właśc. Menasze Grinszpan, działacz Komunistycznego Związku Młodzieży Polski i KPP) , który 26 lipca przybył do Polski z Moskwy wraz z trzecią grupą operacyjną resortu bezpieczeństwa. Początkowo Kontrwywiad składał się z sześciu sekcji: aresztowań, obserwacji, zwalczania podziemia, śledczej, cenzury oraz więziennictwa i obozów pracy. We wrześniu dodano trzy nowe: kartoteki, łączności i techniki operacyjnej. Trudno w tym podziale dostrzec aktywność czysto kontrwywiadowczą.

Zwalczanie obcych wywiadów nie stanowiło w rzeczywistości końca wojny najważniejszego zadania – być może po prostu nie było jeszcze czego zwalczać. Wywiad składał się z sześciu sekcji: aresztowań, obserwacji, zwalczania podziemia, śledczej, cenzury oraz więziennictwa i obozów pracy. We wrześniu dodano trzy nowe: kartoteki, łączności i techniki operacyjnej. Trudno w tym podziale dostrzec aktywność czysto kontrwywiadowczą. Zwalczanie obcych wywiadów nie stanowiło w rzeczywistości końca wojny najważniejszego zadania – być może po prostu nie było jeszcze czego zwalczać.

W kolejnych miesiącach 1944 r. sekcje te usamodzielniały się, przekształcając się w odrębne biura, wydziały, departamenty (np. Wydział Cenzury, Komendantura, Wydział Ochrony Rządu) .
28 lipca 1944 r. szef RBP Stanisław Radkiewicz wydał swoje pierwsze zarządzenie, w którym wzywał obywateli do zdawania broni komendom MO lub radom narodowym oraz ostrzegał przed „działalnością antypaństwową” . Na początku sierpnia wszystkie resorty przeniosły się z Chełma do Lublina. Nieco wcześniej, 30 lipca, w Lublinie powołano pierwszy terenowy wydział bezpieczeństwa. Na jego czele stanął ppłk Grzegorz Korczyński, którego szybko zastąpił ppor. Henryk Palka. Teoretycznie wydział podlegał radzie narodowej.

W sierpniu przy radach narodowych powstały kolejne wydziały: powiatowe w Zamościu i w Tomaszowie Lubelskim oraz wojewódzkie w Rzeszowie, Białymstoku, a także w Sandomierzu (dla województwa kieleckiego). Z początkiem września wydziały bezpieczeństwa rad narodowych wyodrębniono i przekształcono w wojewódzkie i powiatowe urzędy bezpieczeństwa . 4 września 1944 r. utworzono Wydział Bezpieczeństwa przy Wojewódzkiej Radzie Narodowej dla województwa warszawskiego z siedzibą w Mińsku Mazowieckim.

 

Calosc w linku ponizej

Czerwony_kontrwywiad._

 

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

%d bloggers like this: