Czołgi Merkava w IDF

Czołg Merkava – historia konstrukcji, zastosowanie bojowe.

Wstep

W kwietniu 1979 roku, na uzbrojenie IDF, a konkretnie 7 Brygady Pancernej, wszedł czołg o nazwie „Merkava” (Rydwan). Bardzo szybko zyskał sobie on uznanie zarówno zwykłych żołnierzy jak i specjalistów. Wśród przeciwników Izraela budził i nadal budzi uzasadnione obawy, czego dowodem jest szeroko rozwinięta propaganda. Dzisiaj w składzie IDF służy już IV generacja tego czołgu, który cały czas plasuje sie w czołówce najnowocześniejszych czołgów świata.

W poniższym artykule postaram się przybliżyć konstrukcję czołgu, genezę jego powstania, oraz użycie bojowe.


Geneza
Od chwili powstania tj. od 1948 roku Izrael systematycznie rozbudowuje swoje siły zbrojne. Wśród nich jedną z najważniejszych formacji jest broń pancerna. Przez wiele lat korzystał on z gotowych konstrukcji zakupionych za granicą. Większość z nich przechodziła drobne lub większe przebudowy i modernizacje dostosowujące dany czołg do warunków panujących na Bliskim Wschodzie. Od 1948 roku, do wojny Yom Kippur w 1973 roku, podstawowym problemem przy budowie czołgu była duża przewaga liczebna przeciwnika. Państwa arabskie dzięki pomocy z zagranicy (głównie ZSRR, ale i Wielkiej Brytanii – Jordania), miały dostęp do dużych ilości nowoczesnego sprzętu. Izrael siłą rzeczy był związany z Zachodem, jednak dostawy sprzętu były różne w różnych okresach. Często państwo Izrael zmagało się z embargiem na dostawy broni.

Problem ten nie dotyczył Arabów, którzy mogli Zachodowi zagrozić zamknięciem kurka z ropą. Przez trzydzieści lat IDF używał sporo różnego rodzaju sprzętu pancernego kupionego lub zdobytego na przeciwniku. Jednak takie konstrukcje jak M48/M60 „Patton”, „Centurion”, „Sherman”, czy zdobyczne czołgi z rodziny T-54/55/62 powoli wyczerpywały swoje możliwości modernizacyjne. W większości były to konstrukcje tzw. I lub II generacji. Pojawienie się na bliskowschodnim teatrze działań nowych radzieckich czołgów typu T-72, oraz problem z pozyskaniem nowej konstrukcji z Zachodu, wymusiło potrzebę na opracowanie własnej konstrukcji, jak najbardziej nowoczesnej, najlepiej należącej do generacji pośredniej pomiędzy II a III.

Ważnym argumentem była miażdżąca przewaga w broni pancernej sąsiadujących z Izraelem krajów arabskich, która uwidoczniła się podczas wojny Yom Kippur w 1973 roku. Swój przyczynek do historii rozwoju czołgu, miał też fakt współpracy, w drugiej połowie lat’60, izraelskich specjalistów przy modernizacji brytyjskiego czołgu „Chieftain”. Miał on spore szanse stać się nowym czołgiem IDF. Czołgi „Cheiftain” były w drugiej połowie lat ’60 testowane w Izraelu, gdzie uzyskały wysokie oceny.

Jednak w 1969 roku, Brytyjczycy zerwali współpracę, przez co te plany zostały zaprzepaszczone. Innym czynnikiem było embargo na dostawy broni nałożone przez część państw zachodnich po wojnie 1967 roku.

Program budowy własnego czołgu został zaakceptowany na szczeblu ministerstw obrony i finansów w sierpniu 1970 roku. Finansowanie rozpoczęto od roku następnego 1971. Część pieniędzy – 100 mln USD wydzielono z amerykańskiego kredytu. Program nosił nazwę „Tochnit Ha’Merkava” (Program Rydwan). Zespół pracował pod kierownictwem gen. Israel’a Tala (13.09.1924 – 8.04.2010).
Przy opracowywaniu konstrukcji postawiono na pierwszym miejscu na maksymalną ochronę załogi, na drugim na siłę ognia i na trzecim na manewrowość. Z doświadczeń wojennych wynikało jasno, że konstrukcje europejskie nie dawały wystarczającej osłony załodze. Często po trafieniu pojedynczym pociskiem kumulacyjnym ginęła cała załoga, przy czym lepiej od amerykańskich M48 i 60 oceniany był stary angielski „Centurion”. Straty wśród załóg musiały być zminimalizowane,zwłaszcza w Izraelu gdzie potencjał ludnościowy jest skromny. Fakt ten ma do dziś priorytetowe
znaczenie.

Calosc TUTAJ

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: