Kacik poezji – Ludwik Janion cz. 40

Mieszka w Warszawie. Autor opowiadań, poezji, książek dla dzieci także publicystyka i krytyka literacka. Z ważniejszych: powieść „Zwijanie świata ”słowo/obraz terytoria” 2007, dwa tomy „Antologii poezji – Cogito”, antologie poezji młodych autorów: „Zanim wypełni się wiek” i „Dziesięć razy rok”. Poezje publikuje w „Twórczości”, „Toposie”, „Odrze”, w przeszłości także w „Literaturze”, „Fantastyce”, „Nowej Okolicy Poetów”, „Kresach”, „Akcencie” i in. Współpracował z wieloma pismami, od „Szachów” poczynając, na „Kocich Sprawach” kończąc. Od 20 lat prowadzi w pismach „Cogito” i „Victor” działy poświęcone twórczości młodych autorów. W drugim programie Polskiego Radia przez dwa lata prowadził audycję: „Czas na debiut”. Autor słuchowisk radiowych dla dzieci, a także czterech części cieszącej się powodzeniem książki dla dzieci „Adaś i Słoń’, ponadto: „Paca i podróż dookoła świata” oraz zbiór wierszy ilustrujących arcydzieła światowego malarstwa: „Siła wyobraźni”. W latach 2010 – 2015 ghostwriter w Kancelarii Prezydenta Bronisława Komorowskiego. Eksszachista, belfer, radiowiec, scenarzysta… Ma sławną ciotkę i trzy córki.


 

Rejzl Żychlińska

Jesień

Nadchodzą pełne deszczu dni.
Z drzew nagich liść odstani spadł.
– Jesień kartoflisk pustych – czas,
Żeby z godnością przyjąć wiatr.

Mój przyjacielu! Jeśli masz
Dom ocalony, własny dom,
Uszczelnisz okna, domkniesz drzwi,
By płomień świecy ani drgnął.

—–
Ten, kto nie ma domu
Kołnierz postawi zmarzłymi palcami,
Na oczach otwartych popłynie z chmurami.
Przez kraje nie-znane
Ni-jemu, ni-komu…

Ten, kto nie ma domu.

LJ – przysposobienie/tłumaczenie z języka jidysz na podstawie tłumaczenia filologicznego Magdaleny Ruty z antologii „Nie nad brzegami Babilonu”. Założyłem, że wiersz jest sylabotoniczny. (Zapis w antologii jest w nieznanym mi alfabecie hebrajskim, jakże byłoby dobrze, gdyby wzorem innych prac prof. Magdaleny Ruty zapis był także w alfabecie łacińskim). Uznałem też, że dramaturgia trzeciej kontrastowej zwrotki wymaga zamiany rytmu do 6 sylabowca. Już po napisaniu tego wiersza, czytając inne wiersze R. Żychlińskiej w antologii Zewa Szepsa (wielka praca, aptekarski nakład, wydana w Londynie, „na ucho” złe tłumaczenia) doszedłem do wniosku, że autorka posługiwała się jednak wierszem wolnym… No i jak teraz nazwać moje tłumaczenie. Palimpsest?

Rejzl ( Rojza, Rejzla) Żychlińska (1910 – 2001) (odpowiednik polski – Róża, Rozalia) wygnana z Polski w 48 roku (po Kielcach trudno nazwać decyzję o emigracji inaczej), pisała w jidysz. Jej dorobek, podobnie jak i innych poetów jidysz, jest nierozerwalnie związany z polską literaturą, stanowiąc jej oddzielny, ale równoległy tor. Już pierwszy jej tom, 1938 – „Lider” – był wydarzeniem, z posłowiem Icyka Mangera i ilustracjami Jankiela Adlera – wielkimi postaciami, odpowiednio, poezji i malarstwa światowego.
Magdalena Ruta Dziękuję za ten przekład – bardzo mi sie podoba, choć faktycznie nieco poprawił pan poetkę 🙂 A oto jej wiersz wolny w transkrypcji::)

Di kartofl hot men szojn
ojsgegrobn fun feld.
Es falt arop der lecter blat.
Der bojm sztejt naket un grejt
farn wint.
Mencz! Ojb du host a hejm,
westu farklepn dajn fencter
mit kit un mit lejm,
un in di owntn westu oncindn a lomp.

Un wer es hot niszt kejn hejm,
der wet brajter efenen di ojgn.
Der wet mitgejn mit di wolkns
fun land cu land
mit an ojfgeszteltn kolner
un mit a bejnerdiker hant –
wer es hot niszt kejn hejm.

Ludwik Janion Magdalena Ruta. A jednak są rymy i dokładne, i asonanse! Nie ma typowych zwrotek, ale jak często w wierszach wolnych, pewne sekwencje się rymują, choćby odlegle. Z premedytacją utrudniłem sobie pracę, rezygnując z kitu, waty itp. Chciałem, by wiersz przemawiał jak najbardziej współcześnie, choć z echem historii (dom ocalony). No, mógłbym godzinami o kilku wersach. Liczy się jednak nie to, co autor opowiada, ale to, co napisze… Bardzo dziękuję za poświęcony czas i tekst. Najserdeczniej!


Wszystkie wpisy Ludwika

TUTAJ

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: