IZRAEL STOI PRZED WYBOREM MIĘDZY SŁABOŚCIĄ A ANEKSJĄ

W dniu 21 września 2025 r. Wielka Brytania oficjalnie uznała Państwo Palestyna, a w ślad za nią poszły Kanada i Australia. Dzień później decyzję tę podjęły kolejne kraje: Francja, Andora, Belgia, Luksemburg, Malta i Monako. Przypomnijmy, że „państwo” to nie ma jasno określonych granic, ma obejmować dwa niepołączone ze sobą obszary i nie posiada żadnego legalnego rządu, ponieważ prawie wszyscy jego przywódcy są albo terrorystami (Hamas), albo finansistami terroryzmu (Fatah, znany z wypłacania wynagrodzenia za zabójstwa). Narusza to samą definicję państwa przyjętą na arenie międzynarodowej. Mimo to uznanie stało się faktem.

Co to uznanie oznacza w sensie politycznym i praktycznym?

Politycznie jest to symboliczny, ale silny sygnał, że Zachód zmienia swoje stanowisko, izolując Izrael i porzucając standardy, które kiedyś uważano za uniwersalne. Uznanie oznacza, że kraje te traktują teraz Palestyńczyków jako suwerenne państwo, a nie tylko „władzę” lub „podmiot”. Wzmacnia to roszczenia Palestyńczyków w ONZ i na forach międzynarodowych, dając im lepszą pozycję do uzyskania pełnego członkostwa w ONZ i zawierania traktatów międzypaństwowych. Stanowi to presję na Izrael i podważa argument, że państwowość może powstać wyłącznie w drodze bezpośrednich negocjacji.

W praktyce daje to Palestyńczykom silniejsze narzędzia dyplomatyczne, prawne i finansowe, ale nie zmienia faktów na miejscu – w Strefie Gazy czy w Judei i Samarii (zwanej w retoryce propalestyńskiej „Zachodnim Brzegiem”). Izrael nadal kontroluje granice, terytorium i bezpieczeństwo. Uznanie nie zmieni tej rzeczywistości, ale może przynieść zmiany dyplomatyczne:

• Przedstawicielstwa mogą zostać podniesione do rangi pełnoprawnych ambasad.
• Palestyna może formalnie mianować ambasadorów i podpisywać dwustronne traktaty dotyczące handlu, pomocy czy edukacji.
• Zyskuje silniejszą pozycję w Międzynarodowym Trybunale Sprawiedliwości i Międzynarodowym Trybunale Karnym, co nadaje znaczenie prawne roszczeniom dotyczącym okupacji.
• Państwa uznające Palestynę mogą przekierować pomoc jako finansowanie państwowe, otwierając drzwi do banków rozwoju i członkostwa w MFW czy Banku Światowym.

Reakcja organizacji terrorystycznych

Hamas natychmiast okrzyknął uznanie „owocem” 7 października. Wyraźnie sugeruje to, że to „zwycięstwo” było wynikiem masowych morderstw, gwałtów, tortur i porwań. Stwarza to niebezpieczny precedens: wydaje się, że przemoc przyniosła korzyści polityczne. Hamas, Islamski Dżihad i Hezbollah mogą teraz chwalić się przed swoimi zwolennikami: „Spójrzcie, terroryzm działa, Zachód nas nagradza”.

Każde takie uznanie utwardza stanowisko Hamasu w sprawie zakładników. Po co iść na kompromis, skoro świat już działa na ich korzyść? Rządy twierdzą, że ich celem jest wspieranie pokoju, jednak moment, w którym to nastąpiło – gdy zakładnicy nadal pozostają w niewoli – wygląda na nagrodę za okrucieństwo. Przywódcy tacy jak Donald Trump, a także wielu polityków w Europie i Izraelu, twierdzą, że legitymizuje to terroryzm. To sygnał dla ekstremistów na całym świecie, że masakry mogą zmieniać rzeczywistość polityczną.

Możliwe reakcje Izraela

Premier Netanjahu zapowiedział, że odpowiedź Izraela nadejdzie po jego powrocie ze Stanów Zjednoczonych. W piątek 26 września wygłosi on przemówienie w ONZ, a 29 września spotka się z Trumpem. Opcje Izraela wahają się od symbolicznych po radykalne:

1. Odwet dyplomatyczny – wydalenie dyplomatów, obniżenie rangi stosunków lub zakwestionowanie uznania na forach prawnych. W Izraelu byłoby to jednak postrzegane jako przejaw słabości.
2. Rozbudowa osiedli – Izrael zatwierdził już duże projekty, nawet w newralgicznym obszarze E1, co wywołało oburzenie międzynarodowe.
3. Zaostrzenie polityki bezpieczeństwa – więcej operacji IDF i ściślejsza kontrola w Judei i Samarii.

Netanjahu będzie prawdopodobnie zmuszony wybrać jakąś formę aneksji, aby zadowolić swój rząd i dotrzymać obietnicy o braku państwa palestyńskiego na zachód od rzeki Jordan. Partnerzy koalicyjni, tacy jak Smotricz i Ben Gvir, otwarcie na to naciskają. Jeśli premier ograniczy się do słów, jego rząd może upaść.

Czynnik Trumpa i trzy scenariusze aneksji

Decydujące będzie stanowisko Donalda Trumpa. Jeśli zasygnalizuje aprobatę, Netanjahu może zdecydować się na jeden z trzech pakietów:

• Opcja 1: Aneksja symbolicznaObejmuje pojedynczy blok osadniczy (np. Gush Etzion) lub rozszerzenie prawa na obszar E1. Jest to najmniej ryzykowne w stosunku do państw arabskich, ale może zostać uznane przez izraelską opinię publiczną za zbyt słaby ruch.
• Opcja 2: Aneksja strategicznaAneksja korytarza E1, Ma’ale Adumim oraz pasa Doliny Jordanu (ok. 25% terytorium). To ustanowiłoby granice niemal niemożliwe do cofnięcia i zabezpieczyłoby koalicję Netanjahu, choć naraziłoby Izrael na sankcje ze strony UE.
• Opcja 3: Aneksja historyczna (Pełna)Aneksja całego Obszaru C (ok. 60% Zachodniego Brzegu). Byłoby to całkowite zniweczenie porozumień z Oslo. Ryzykiem jest pełna intifada oraz całkowite zerwanie stosunków przez państwa arabskie.

Najbliższe dni po spotkaniu z Trumpem będą decydujące. Mogą one na zawsze zmienić architekturę bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie.