Andrew Fox | 02 lutego 2026 r.
Ogromne protesty w Iranie stały się największym wyzwaniem dla Republiki Islamskiej od dziesięcioleci. Donald Trump publicznie zachęcał Irańczyków do buntu, ogłaszając w mediach społecznościowych: „Irańscy patrioci, protestujcie dalej – przejmijcie władzę w swoich instytucjach!!! (…) pomoc jest w drodze”. Wielu demonstrantów potraktowało te słowa dosłownie. Po raz pierwszy w historii prezydent USA obiecał im bezpośrednie wsparcie, dając nadzieję, że Waszyngton zainterweniuje, jeśli reżim użyje siły.
Niestety, pomoc nigdy nie nadeszła.
Gdy reżim rozpoczął brutalne represje – odcinając internet i otwierając ogień do tłumu – demonstranci na próżno wypatrywali Amerykanów. Efektem była krwawa jatka: na ulicach zginęły tysiące Irańczyków, a według niektórych szacunków w ciągu zaledwie kilku tygodni liczba ofiar przekroczyła 30 000 osób. Ruch protestacyjny został utopiony we krwi. Rewolucyjny zryw zdaje się wygasać, pozostawiając irańskie miasta w grobowej ciszy, pod twardą ręką sił bezpieczeństwa.
Gorzka lekcja wiarygodności
Dla Irańczyków, którzy uwierzyli w zapewnienia Trumpa, poczucie zdrady jest dojmujące. „Siavash do samego końca wierzył, że Trump pomoże” – opowiadał jeden z mieszkańców o swoim kuzynie, zastrzelonym podczas demonstracji. Obietnica, że „pomoc jest w drodze”, brzmiała pusto w obliczu trwającej rzezi. Choć Biały Dom twierdził w połowie stycznia, że Teheran rzekomo wstrzymał egzekucje, liczba ofiar w rzeczywistości drastycznie rosła. Trump wyznaczył „czerwoną linię”, która była wielokrotnie przekraczana bez żadnej zdecydowanej reakcji ze strony USA.
Sytuacja ta przypomina spektakularną porażkę Baracka Obamy w Syrii. Obama był powszechnie krytykowany za brak działań po użyciu broni chemicznej przez Asada w 2013 roku, ale bierność Trumpa wobec Iranu sprawia, że błąd Obamy wygląda przy niej niemal jak lekcja dyplomacji. Wiarygodność USA została drastycznie nadszarpnięta. Po opuszczeniu Afgańczyków, Kurdów w Syrii, a teraz Irańczyków oraz po osłabieniu struktur NATO – kto w 2026 roku zaufa jeszcze amerykańskim gwarancjom bezpieczeństwa?
„Ogromna armada” i dyplomatyczny impas
Próbując ratować wizerunek, Trump nakazał demonstracyjną rozbudowę sił zbrojnych u wybrzeży Iranu. Ogłosił, że na Bliski Wschód zmierza „ogromna armada” z grupą uderzeniową lotniskowca USS Abraham Lincoln na czele. Eskadry myśliwców i wielodniowe ćwiczenia lotnicze mają być pokazem siły. „Mamy tam potężną flotę… trwają negocjacje, zobaczymy, co z tego wyniknie” – stwierdził prezydent, sugerując, że Teheran ugiął się i wrócił do rozmów.
Jednak perspektywy na realne porozumienie są marne. Warunki Trumpa to de facto żądanie kapitulacji: domaga się on trwałego uniemożliwienia Iranowi posiadania broni jądrowej oraz włączenia programu rakiet balistycznych do negocjacji. Dla Teheranu to ultimatum nie do przyjęcia. „Negocjacje nie mogą odbywać się w cieniu gróźb” – uciął irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi, dodając, że kwestie obronne nie podlegają dyskusji.
Brak dobrych wyjść
Trump znalazł się w sytuacji, w której każda decyzja wiąże się z porażką:
- Brak działań: Jeśli Trump ograniczy się do symbolicznego porozumienia lub całkowicie się wycofa, zostanie zapamiętany jako prezydent, który dał nadzieję, a potem wydał ludzi na rzeź. Wrogowie Ameryki uznają to za kolejny dowód na to, że Trump zawsze „pęka” w kluczowym momencie (zjawisko opisywane przez krytyków jako TACO – Trump Always Chickens Out).
- Atak symboliczny: Ograniczone naloty mogą być karą wizerunkową, ale nie obalą reżimu ani nie powstrzymają jego ambicji. Wywołają jedynie spiralę odwetową, pozwalając obu stronom ogłosić „zwycięstwo” bez zmiany status quo.
- Wojna totalna: Próba siłowego obalenia ajatollahów to ryzyko ogromnego konfliktu regionalnego o nieprzewidywalnych skutkach, na co sam Trump nie wykazuje ochoty.
To klasyczny przykład sytuacji lose-lose. Historia zapamięta ten epizod jako ostrzeżenie przed tym, jak wielkie słowa mogą ograniczyć pole manewru supermocarstwa. Trump chciał uchodzić za silnego lidera, ale wyznaczając linie, których nie potrafi wyegzekwować, powtórzył błędy swoich poprzedników. Dla tysięcy zamordowanych Irańczyków na jakąkolwiek pomoc jest już po prostu za późno.
Trump zapędził się w kozi róg.
Kategorie: Uncategorized
