Uncategorized

Szmulowizna i jej mieszkańcy

Nadeslal Krzysiek Passes

krzysztof pessesjpg

Szmulowizna, podobnie jak Praga, była warszawskim przedmieściem. Jednak pod wieloma względami odstawała od Pragi, która – jak sobie przypominam – miała trzy kina: „Era” przy ulicy Inżynierskiej, „As” przy ulicy Targowej 68 i „Wrzos” przy ulicy Ząbkowskiej 37. Praga miała: przyjemny lasek, ogród zoologiczny, Park Skaryszewski. A ponadto: teatry, kluby sportowe, biblioteki, Żydowski Dom Akademicki, wiele stowarzyszeń kulturalnych i instytucji świeckich – wszystko, czego brakowało na Szmulowiźnie.

Szmulowina miała własnego rabina, rzezaków rytualnych, bóżnice i domy modlitwy, talmud-tory, chedery i mełamedów: Isera Mełameda, Abrahama Siedlcera, Szepsla Kaszkę, Lejba Nowidworera, Arona-Icla i Dawida-Kalmana.

W 1918 r., po wycofaniu się Niemców z Polski, przy ulicy Radzymińskiej 24 powołano do życia pierwszą organizację syjonistyczną Poalej Syjon. Do jej założycieli należeli: Ajzyk Rozenpik, Abraham Wolier, Aba Zylbersztejn, Szepsel Blachowicz, Mosze Ostrowski (zwany Mosze Bejtlmacher) i piszący te słowa. Część spośród nich, m.in. Abraham Wolier, Aba Zylbersztejn i Szepsel Blachowicz, uważała, że snucie marzeń o żydowskim domu narodowym to za mało – trzeba kupować ziemię w Erec Israel. Tak też uczynili i dożyli utworzenia Państwa Izrael.

Na Szmulowiźnie mieszkało około pięciu tysięcy Żydów, którzy żyli z pracy własnych rąk, trudnili się handlem i rzemiosłem. Było tam pięciu lekarzy: dwóch chrześcijan (doktor Kawecki i doktor Zieliński) i trzech Żydów (doktor Korman, doktor Bernard Moszkowicz i doktor Julian Moszkowicz), dwie położne: Szewa-Lea i pani Moszkowiczowa, oraz czterech felczerów: Zaręba (chrześcijanin), Moszkowicz, Wajnapel i Falek Wigdorowicz.

Caly Artykul

KLIKNIJ TUTAJ

Kategorie: Uncategorized

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.