Przyslala Ewa Korulski

Gaza: Mikrokosmos nowej gry o globalne wpływyNa pierwszy rzut oka Gaza może wydawać się jednym z najmniej znaczących miejsc na mapie świata. To wąski pas ziemi o długości zaledwie 40 kilometrów, słabo rozwinięty, z ograniczonymi zasobami i udręczoną populacją. Teoretycznie nic nie wskazuje na to, by miejsce to powinno przyciągać uwagę całego globu.

Jednak wbrew pozorom Gaza odgrywa kluczową rolę w polityce światowej. Kształtuje sojusze, testuje międzynarodowe wpływy i ogniskuje uwagę zarówno regionalnych, jak i globalnych mocarstw.

Rada Pokoju: Nowy model zarządzania

Obecnie Strefa Gazy staje się siedzibą tzw. „Rady Pokoju” – wspieranej przez USA inicjatywy na rzecz powojennej odbudowy. Projekt ten ma szeroki mandat i potencjał, by rozszerzyć swoje wpływy daleko poza sam region. Koszty uczestnictwa są ogromne – mówi się o miliardzie dolarów od każdego kraju członkowskiego – co dowodzi, że kontrola nad Gazą jest postrzegana jako realna przewaga strategiczna.

Pod względem geograficznym Gaza leży na styku Izraela, Egiptu i szerszego Bliskiego Wschodu, pełniąc rolę bufora i jednocześnie punktu zapalnego. Od 2007 roku rządzona przez Hamas (ideologicznie powiązany z Bractwem Muzułmańskim i sprzymierzony z Iranem, Katarem oraz Turcją), stała się platformą dla tzw. proxy wars (wojen zastępczych), gdzie mocarstwa realizują swoje interesy bez bezpośredniej konfrontacji.

Geopolityka i infrastruktura

Ostatnie wydarzenia obnażają te napięcia. Izraelscy ministrowie zablokowali otwarcie przejścia w Rafah, opierając się presji USA, a premier Netanjahu sprzeciwił się udziałowi Turcji i Kataru w zarządzie Strefy, obawiając się wzmocnienia pozycji Hamasu. Dla USA ich włączenie to element szerszej strategii stabilizacji i budowania przewagi dyplomatycznej.

Nie chodzi tu jednak wyłącznie o kwestie militarne czy humanitarne. Gaza leży na trasie potencjalnych korytarzy energetycznych, w tym gazociągów, które mogłyby połączyć Azję, Bliski Wschód i Europę. Kontrola nad tym terenem oznacza wpływ na szlaki handlowe i przepływy inwestycyjne.

Przykładem jest projekt sieci kolejowej o wartości 27 miliardów dolarów, mającej łączyć peryferia Izraela z Tel Awiwem, a w przyszłości z Arabią Saudyjską, ZEA i Indiami. Takie inicjatywy jak Korytarz Gospodarczy Indie-Bliski Wschód-Europa (IMEC), podpisany podczas szczytu G20 w 2023 roku, mają na celu ominięcie tradycyjnych wąskich gardeł i stworzenie alternatywy dla szlaków kontrolowanych przez Iran.

Koniec ery ONZ?

Sama Rada Pokoju może być czymś więcej niż organizacją doraźną. To program pilotażowy nowej koncepcji ładu międzynarodowego – takiego, w którym wpływy mają charakter transakcyjny, a zarządzanie skupia się w rękach wąskiej grupy skutecznych podmiotów.

Gaza staje się poligonem doświadczalnym dla modelu, w którym organizacje międzynarodowe funkcjonują nie jako neutralni arbitrzy, lecz jako narzędzia egzekwowalnego zarządzania. Do Rady dołączyło już osiem znaczących krajów muzułmańskich (m.in. Arabia Saudyjska, Egipt, Turcja, ZEA), a także państwa takie jak Argentyna, Węgry czy Wietnam.

Największe zaskoczenie budzi obecność Władimira Putina. Donald Trump skomentował to w swoim stylu:

„Mam tam kilka kontrowersyjnych osób, ale to ludzie, którzy wykonują swoją pracę i mają ogromny wpływ. Chcemy narodów, w których liderzy mają realną władzę”.

Trump zasugerował wprost: Rada wykonuje pracę, której nie potrafiły udźwignąć Narody Zjednoczone. Na pytanie, czy nowa struktura zastąpi ONZ, odpowiedział krótko: „Być może”.

Nowy realizm

Opór Europy Zachodniej (m.in. Francji, Norwegii i Szwecji) wobec Rady Pokoju podkreśla głęboki podział. Kraje te pozostają lojalne wobec starego porządku ONZ, bojąc się eksperymentów w czasach wewnętrznej niestabilności.

Jednak system ONZ, zaprojektowany dla świata po 1945 roku, wydaje się tracić wydolność. Dzisiejszy świat jest wielobiegunowy, a rezolucje ONZ są często ignorowane bez konsekwencji. Rosnący skład Rady Pokoju odzwierciedla nowy realizm: tu nie liczy się ideologiczna czystość, lecz skuteczność, kontrola i wyniki.

Jeśli Gaza jest poligonem, to Rada Pokoju jest prototypem nowego rozdziału w stosunkach międzynarodowych. Rozdziału, który akceptuje brutalną prawdę: pokoju nie buduje się deklaracjami, lecz siłą połączoną z odpowiedzialnością za dany teren.

Ukryta prawda o Radzie Pokoju w Gazie