W miarę jak negocjacje między Izraelem a Hamasem kończą się fiaskiem, wszyscy uświadamiamy sobie coś, co od początku było oczywiste, choć nikt nie chciał tego przyznać: Izrael nie jest w stanie osiągnąć obu swoich głównych celów w tej wojnie – uwolnić wszystkich pozostałych zakładników i całkowicie pokonać Hamas.

Emocjonalny wpływ porwanych 7 października — niewinnych mężczyzn, kobiet, dzieci i osób starszych — zdominował narodową psychikę. Ich twarze widnieją na plakatach, kartach modlitewnych i graffiti. Wpisały się w duszę izraelskiego społeczeństwa, i słusznie. Pozostawienie choćby jednego Żyda w niewoli wydaje się nie do pomyślenia, sprzeczne z wartościami i nieakceptowalne.

Jednak strategiczna rzeczywistość jest o wiele bardziej chłodna. Hamas nie uwalnia zakładników bez zapłacenia wysokiej ceny. Każda dotychczasowa umowa wiązała się z zawieszeniem walk, uwolnieniem skazanych terrorystów, powrotem do dyplomatycznej niepewności i wzmocnieniem narracji Hamasu, że porywanie Żydów jest skuteczną strategią.

Aby odzyskać pozostałych zakładników, Izrael musiałby niemal na pewno zrezygnować z całkowitego zwycięstwa, pozwalając Hamasowi zachować kontrolę nad Gazą – jeśli nie militarną, to przynajmniej polityczną i symboliczną.

Porwanie jako strategia wojenna

Porwania zakładników to nie tylko zbrodnia wojenna, ale także przemyślana strategia wojenna. Hamas doskonale zrozumiał, że ujęcie Żydów, zwłaszcza dzieci i osób starszych, pogrąży Izrael w moralnym dylemacie.

Każde demokratyczne społeczeństwo wpada w tę pułapkę: im bardziej cenisz życie ludzkie, tym łatwiej porywacze mogą manipulować twoim sumieniem. Cierpienie nie jest przypadkowym elementem strategii Hamasu — jest jej sednem. To wojna psychologiczna, przebrana za tragedię humanitarną.

Podczas gdy Izrael zmaga się z tym moralnym koszmarem, reszta świata patrzy z dystansem, szybko potępiając wszelkie działania wojskowe, które mogłyby zagrozić zakładnikom lub cywilom, ale niechętnie pociągając Hamas do odpowiedzialności za używanie ich jako ludzkich tarcz.

Musimy zmierzyć się z dwiema gorzkimi prawdami, które stoją u podstaw tego dylematu.

Scenariusz pierwszy: Zakładnicy wracają, ale Hamas pozostaje

Jeśli Izraelowi uda się sprowadzić zakładników do domu, ale nie pokona Hamasu, koszty będą odczuwalne daleko poza Strefą Gazy. Hamas ogłosi zwycięstwo: „Przetrwaliśmy potężne siły IDF. Zmusiliśmy Izrael do negocjacji. Znowu.”

Zniszczony, ale wciąż istniejący reżim Hamasu oznaczałby, że południowy Izrael pozostałby zagrożony. Kibuce nie zostałyby w pełni odbudowane, a młode rodziny nie wróciłyby na granicę. Miliardy szekli pomocy na odbudowę Gazy zostałyby przeznaczone na bunkry, rakiety i tunele terrorystyczne. Hamas uzbroiłby się ponownie, prawdopodobnie jeszcze szybciej niż wcześniej, wzmocniony odnowioną legitymacją w oczach swoich zwolenników.

W takim scenariuszu Izrael uratowałby życie kilku osób teraz, ale skazałby innych na śmierć w przyszłości. Wymieniłby dzisiejsze łzy na jutrzejsze pogrzeby. Co gorsza, wymiana setek skazanych terrorystów za garstkę zakładników zachęca do kolejnych porwań. Każda taka umowa wysyła jasny sygnał do wrogów Izraela: „Jeśli chcecie mieć kartę przetargową, porywajcie Żydów”.

Przetrwanie Hamasu to nie tylko problem lokalny. Jest to sygnał dla Iranu, Hezbollahu i innych ugrupowań terrorystycznych, że Izrael można wykrwawić i zatrzymać. Podważa Porozumienia Abrahamowe, zniechęca umiarkowanych partnerów arabskich i nadaje impet radykalnym islamistom.

Scenariusz drugi: Hamas zostaje pokonany, ale nie wszyscy zakładnicy zostają uratowani

Jeśli Izraelowi uda się zniszczyć Hamas – pozbawić go władzy w Strefie Gazy, rozbić jego infrastrukturę wojskową i odzyskać kontrolę nad narracją o odstraszaniu – może to niestety kosztować życie pozostałych zakładników.

To cena, która wydaje się nie do zniesienia. Jednak z perspektywy strategicznej pokonanie Hamasu nie dotyczy tylko tej wojny. Chodzi o zapobieżenie kolejnym konfliktom i osłabienie „osi oporu” Iranu, która destabilizuje Bliski Wschód. Chodzi o przerwanie cyklu, w którym palestyńskie frakcje terrorystyczne atakują Izrael, chowają się za cywilami, a następnie wynegocjowują sobie powrót do władzy.

Klęska Hamasu byłaby sygnałem nie tylko dla mieszkańców Gazy, ale i dla Hezbollahu, Iranu, Huti oraz innych grup, że Izrael nie pozwoli, aby terroryzm się opłacił. Nawet w najgorszym przypadku, gdyby nie wszyscy zakładnicy wrócili, długoterminowe bezpieczeństwo Izraela, stabilność regionu i jego siła odstraszania zostałyby wzmocnione. Życie tych, którzy zginęli, nie poszłoby na marne. Stanowiłoby pamiątkę nie tylko masowej rzezi, ale także punktu zwrotnego.

Trudne wybory w historii

Historia Żydów uczy nas, że tego typu dylematy nie są nowe. Mitzwa pidyon shvuyim, czyli wykupienie jeńców, zawsze była świętym obowiązkiem. Były jednak czasy — podczas pogromów, wojen, a nawet w trakcie współczesnych operacji izraelskich — kiedy trzeba było podejmować niemożliwe decyzje. Od Masady po Entebbe wybieraliśmy przetrwanie zamiast sentymentów. Nie z okrucieństwa, ale z jasności. Nie z oziębłości, ale z ognia, który ma zapewnić, że nadal istnieje żydowska przyszłość, o którą warto walczyć.

Niektórzy sugerują, że Izrael mógłby zwiększyć presję na Hamas poprzez bardziej agresywne posunięcia terytorialne, takie jak aneksja części północnej Gazy czy trwała okupacja strategicznych korytarzy, np. drogi filadelfijskiej. Teoretycznie takie kroki mogłyby zmusić Hamas do podjęcia pilniejszych negocjacji.

Jednak ta teoria opiera się na fatalnym nieporozumieniu: że Hamas jest racjonalnym podmiotem. Nie jest. To dżihadyści – mesjanistyczni fundamentaliści, którzy czerpią radość ze śmierci. Cenią zniszczenie bardziej niż dobro własnego narodu. Hamas nie reaguje na presję tak jak państwa narodowe czy ugrupowania partyzanckie. Jego przywódcy nie boją się śmierci, nie dbają o infrastrukturę ani nie szukają kompromisu. Dążą do męczeństwa. Im bardziej płonie Gaza, tym bardziej wierzą, że wygrywają.

Nie zadziałałaby również propozycja przekupienia mieszkańców Gazy, którzy mogliby przetrzymywać zakładników. Hamas wytropiłby ich i zabił. Humanitaryzm w Gazie jest karany śmiercią. Również sponsorzy Hamasu — od Iranu po Katar — nie finansują go dla pragmatycznych korzyści, ale po to, by szerzyć chaos, zakłócać normalizację stosunków Izraela z arabskim światem i utrzymywać państwo żydowskie w stanie ciągłego oblężenia. Nie można pokonać wroga, który pragnie umrzeć, jeśli oznacza to również twoją śmierć.

Ostateczna decyzja

Ostatecznie nigdy nie było wersji tej wojny, w której oba cele – uwolnienie zakładników i zniszczenie Hamasu – mogłyby zostać w pełni osiągnięte. Aby odzyskać zakładników, Hamas musi przetrwać. Aby zniszczyć Hamas, Izrael musi być gotowy zaakceptować fakt, że nie wszyscy zakładnicy przeżyją. To okrutna i niesprawiedliwa rzeczywistość, ale jest to rzeczywistość.

Jeśli Izrael musi dokonać wyboru, musi wybrać drogę, która zapewni, że porwania Żydów nigdy więcej nie będą opłacalne. Nasi wrogowie muszą zrozumieć, że porywanie ludzi to nie narzędzie, ale wyrok śmierci dla ich reżimu. Przyszłe pokolenia nie mogą odziedziczyć Bliskiego Wschodu, na którym dominuje terroryzm, a mordercy stają się męczennikami.

Pokonanie Hamasu oznacza odzyskanie przyszłości. To nie jest łatwy wybór, jest to wybór trudniejszy. Ale jest to wybór słuszny.

Rodziny zakładników zasługują na nasze współczucie i podziw. Ich ból jest niezmierny, a ich głosy są niezbędne. Jednak nawet wielu z nich rozumie tę nieznośną wymianę: jeśli Hamas wygra, cykl nigdy się nie zakończy, a ich bliscy staną się pionkami w grze, która będzie rozgrywana w kółko.

Decyzja o pokonaniu Hamasu nie oznacza porzucenia zakładników. Oznacza odmowę pozwolenia, aby ich niewola zadecydowała o naszym losie. Oznacza wybór przyszłości, w której Żydzi nie będą już ścigani, porywani ani wykorzystywani jako karta przetargowa w grze terroru i ludobójstwa.

To nie jest łatwiejsza droga, ale jest to droga, która gwarantuje, że Izrael będzie istniał dla ich pamięci i dla wszystkich przyszłych pokoleń.

Analiza strategicznego dylematu Izraela